POSTAĆ PATRIARCHY JOSYFA W OCZACH GREKOKATOLIKA Z POLSKI - ROSA, Robert (ГУМАНІТАРНІ СТУДІЇ : ІСТОРІЯ ТА ПЕДАГОГІКА, 2023)
Celem autora niniejszego artykułu jest przedstawienie kilku osobistych refleksji na temat osobowości Patriarchy Josyfa Slipyj. Choć autor nigdy nie miał okazji poznać Patriarchy Josyfa osobiście, to jego wpływ na środowisko i społeczność greckokatolicką w Polsce był rzeczywiście znaczący. Analizując czas swojej młodości, który w przypadku autora zbiegł się z końcem reżimu komunistycznego w Polsce i powstaniem «Solidarności», na podstawie własnego doświadczenia wskazuje, że osoby te miały ogromny wpływ na kształtowanie się jego tożsamości narodowej i kościelnej, a także na kształtowanie się powołania do kapłaństwa, na decyzję o wstąpieniu do Lubelskiego Seminarium Duchowneg. Niezachwiana postawa patriarchy Josyfa Slipyj wobec systemu totalitarnego była inspiracją dla młodego pokolenia grekokatolików w Polsce w latach 80. XX wieku. Niewątpliwie działania i inicjatywy patriarchy Josyfa dały silne impulsy do poszukiwań w dziedzinie wiary i nauki, a obszar ten wymaga zapewne pogłębionych badań. Być może można zaryzykować stwierdzenie, że ten świadek wiary nieustannie «zaprasza» do poszukiwania swojej tożsamości osoby, których ojcowie lub dziadkowie utracili ojczyznę w wyniku Akcji Wisła z 1947 roku. Pozostając pod wpływem procesów asymilacyjnych i stając na progu dorosłości, młodzi Ukraińcy w Polsce prędzej czy później muszą odpowiedzieć na fundamentalne pytania: kim jestem i jak wierzę? Do jakiego kościoła i wspólnoty narodowej należę? Czy wartości moich przodków są mi bliskie? Niektórzy niewątpliwie zagubią się i pozostaną na zawsze na rozdrożu, ale większość, mam nadzieję, podejmie wysiłek, by na nowo odkryć tradycję wschodniego chrześcijaństwa i tradycję swojej kultury narodowej, a tym samym pogłębić lub rozbudzić swoją wiarę, która jest wiarą, którą żyje każdy naród na swojej historycznej drodze. Te kwestie pozostają aktualne, a w obecnym doświadczeniu zbrojnej napaści na Ukrainę, uchodźców i migracji dotyczą także tych ludzi, którzy z powodu warunków ekonomicznych i skutków wojny zmuszeni są opuścić swoją Оjczyznę.